Teorie rozwojowe « Porady psychologiczne - sposoby na lepszą pamięć

Teorie, które podkreślają znaczenie historii rozwoju dla osobowości, nie muszą odrzucać poglądu (na który taki nacisk kładą teorie typów fizycznych i fizjologicznych), że jednostka ma pewne potencjalne możliwości biologiczne, lecz stwierdzają, że możliwości te określają jedynie granice, wewnątrz których kształtuje się osobowość. Zależność tę można porównać z zależnością pomiędzy dojrzewaniem a uczeniem się: dojrzewanie określa w ogólnych zarysach rozwój jednostki, uczenie się decyduje, co dana jednostka w rzeczywistości zrobi ze swymi dojrzałymi zdolnościami. W teoriach rozwojowych istnieje tendencja do podkreślania ciągłości. Wyraża się to m. in. w poglądzie, że najlepiej można przewidzieć, co ktoś uczyni w danej sytuacji, jeśli oprzeć się na tym, co czynił przedtem w sytuacjach podobnych do obecnej. Tak więc interakcja ze środowiskiem zajmuje w tych teoriach pozycję nieco mocniejszą niż w teoriach typów lub cech. Rozpatrzymy trzy odmiany teorii rozwojowych: teorię psychoanalityczną, teorię uczenia się i teorię ról.

Teoria psychoanalityczna ma zarówno aspekt sytuacyjny, jak i rozwojowy, tj. zajmuje się zarówno przebiegiem rozwoju od najwcześniejszego dzieciństwa, jak i motywacyjnymi konfliktami i kryzysami, które występują w tym czy innym czasie. Obecnie poświęcimy nieco uwagi przede wszystkim rozwojowym aspektom tej teorii, a później powrócimy do jej sytuacyjnych (dynamicznych) aspektów. Psychoanaliza uznaje ciągłość rozwoju: proces kształtowania osobowości, który rozpoczyna się w najwcześniejszym dziecięctwie, postępuje dalej, dając w rezultacie względnie trwałą strukturę osobowości zmieniającą się powoli: stanowi ona zatem w każdym określonym czasie charakterystycz– ną właściwość dojrzalej jednostki.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>